Više od hobija

Otkako je 1840. godine štampana prva poštanska markica na svetu interesovanje za njima ne prolazi. Filatelisti neprestano tragaju za retkim primercima, dok početnici u ovom hobiju nastoje da upotpune svoje kolekcije.

Autor: Suzana Stamenković

Uprkos digitalnoj eri i ubrzanom tempu života koji nameću nove standarde i postulate, mnogo je onih koji se u slobodno vreme zabavljaju na „starinski“ način i nastoje da sačuvaju fragmente prošlosti. Za neke je to hobi, za druge način života. Tu je svoje mesto našla i filatelija – sakupljanje poštanskih markica. Iako je zbog savremenih vidova komunikacije obim klasičnog poštanskog saobraćaja neuporedivo manji nego pre samo 30 ili 50 godina, širom sveta se neprestano štampaju nove edicije poštanskih markica koje izazivaju interesovanje ljubitelja filatelije. Nekada su to markice inspirisane aktuelnim događajima, jubilejima ili kampanjama; markice sa motivima umetničkih dela, likovima velikana ili sa Diznijevim junacima. Za ovaj zanimljiv hobi nije potrebno nikakvo predznanje niti velika ulaganja. Najvažnija je radoznalost i želja za sticanjem novih znanja.

Filatelija kao umetnost

Za one koji strastveno sa mnogo entuzijazma i energije tragaju za neobičnim, retkim ili zanimljivim poštanskim markicama, filatelija je više od hobija jer pruža šansu za sticanje novih znanja o geografiji, istoriji, privredi i kulturi neke zemlje. Zbog toga je u nekim državama filatelija izborni predmet u školama, a  Španska kraljevska akademija je čak definiše kao umetnost. Za početnike u ovoj kolekcionarskoj disciplini, nakon što pažljivo prikupe stare marke sa požutelih pisama i prekookeanskih razglednica koje bake čuvaju na tavanu, sledeći korak je poseta lokalnoj pošti. Osim uobičajenih markica, tu se mogu naći komemorativne markice ili markice limitiranog izdanja koje često izlaze u slavu neke osobe ili posebnog istorijskog ili sportskog događaja. Prošle godine su, na primer, štampane markice posvećene praznicima Božiću, Vaskrsu, Krsnoj slavi; jubilarnim godišnjicama Pokreta nesvrstanih, prvog leta u kosmos, dodele Nobelove nagrade Ivi Andriću; ali i markice posvećene prvom reketu sveta – Novaku Đokoviću, Letnjim olimpijskim igrama, velikanima srpskog glumišta, znamenitim svetskim književnicima, muzejima i gradovima u Srbiji… Markice se čuvaju u posebnim albumima sa folijama kako se ne bi isprljale ili oštetile. Potrebna je i lupa kako biste analizirali i uživali u svakom detalju stečenog kolekcionarskog blaga. Sa sticanjem iskustva, kristališu se i interesovanja, pa se mnogi specijaliziraju samo u određenim kategorijama poštanskih markica i sakupljaju samo one posebnog dizajna ili teme.

 

Potraga za blagom

U mnogim gradovima postoje udruženja filatelista, pa ljudi koji dele istu strast mogu da razmene iskustva i markice, prošire svoje kolekcije, nauče nešto novo i saznaju novine iz sveta filatelije. Poštanske marke izlažu se svake godine na evropskim sajmovima filatelista, a najznačajniji su sajmovi u Esenu, Dizeldorfu i Briselu. Međutim, na internetu je bezbroj sajtova na kojima se mogu naručiti knjige, katalozi, mesečni magazini i oprema, razmeniti markice ili kupiti nove na onlajn aukcijama. Postoje tematski filatelistički sajtovi koji su posvećeni, na primer, Šekspirovim delima, najpoznatijim bitkama iz II svetskog rata, kosmičkim letovima, zaštićenim biljnim i životinjskim vrstama, muzičkim festivalima, sportskim spektaklima. 

Retki primerci poštanskih markica dostižu basnoslovne cene na tržištu rariteta.

Engleska – kolevka filatelije

Prva poštanska marka u Engleskoj datira iz 1840. i prikazuje lik engleske kraljice Viktorije. Vredela je jedan peni, a zbog crne boje ova poštanska markica je nazvana Black penny. U Engleskoj je objavljen i prvi filatelistički časopis, a klubovi filatelista nastaju u Londonu već 1863. godine. Prve markice na teritoriji SAD, koje je krasio portret Džordža Vašingtona, štampane su 1845. godine. Ubrzo svoje markice štampaju Francuska, Belgija i Bavarska.