Vojvođanska Venecija

Smeštena na tri reke i sedam jezera smaragdnozelene boje i sa uređenim plažama, Bela Crkva privlači posetioce i starim gradskim jezgrom u kome se, pored Istorijskog arhiva, muzeja i Gradske biblioteke iz 19. veka, nalaze i četiri crkve: srpska, ruska, rumunska i katolička…

Vesna Knežević Ćosić

U Južnobanatskom okrugu, u Belocrkvanskoj kotlini kroz koju protiču reke Nera i Karaš a koju preseca kanal Dunav-Tisa-Dunav, omeđenoj Vršačkim planinama na severu, rekom Dunav na jugu i Karpatskim planinama na istoku, nalazi se predivan barokni gradić sa četiri imena: Bela Crkva (na srpskom), Fehertemplom (na mađarskom), Weisskirchen (na nemačkom) i Biserica Alba (na rumunskom), koji s razlogom zovu i „Vojvođanska Venecija”.

Zlatonosna Nera

Reku Neru, koja inače predstavlja prirodnu granicu između Srbije i Rumunije, Belocrkvani nazivaju i „zlatonosnom” i „blatonosnom”. Kažu da je samo između 1812. i 1817. godine iz ove vodene lepotice ispirano zlata u vrednosti od 1.226 dukata i 51 groša, a da su 1912. u Belu Crkvu dolazili i britanski i nemački lovci na zlato. I danas se smatra da zlata u šljunku reke Nere ima, ali da eksploatacija ovog plemenitog metala nije isplativa. S druge strane, lekovito blato iz Nere se više od 100 godina koristi u terapijske svrhe, pa otud i naziv „blatonosna”.

Bistru i hladnu Neru nazivaju i „poslednjom neukroćenom vojvođanskom rekom”, a ljubitelji prirode obožavaju njene meandre, brzake, lagune, kao i peščane i šumovite plaže, po čijem obodu rastu autohtone bele topole i vrbe. Vole je i pecaroši jer je bogata ribom, od štuke i soma do mrene, smuđa, šarana i drugih vrsta. Čak i njeno ime govori koliko je divna, jer na grčkom reč Nera znači „voda”, a na hebrejskom „svetlost”.

24 nacije

Bela Crkva je dobila ime po staroj crkvici, čije su ruševine našli doseljenici u 18. veku, koji su crkvu popravili, a naselje nazvali po njoj – Weisskirchen. A da su u ovom delu sveta živeli mnogi narodi svedoči i 46 arheoloških nalazišta iz različitih razdoblja, od neolita i bronzanog doba, preko antičkih i rimskih vremena, sve do srednjeg veka. Zvanično, osnivač Bele Crkve je grof Klaudije Florimund, koji je grad osnovao 1717. Mesto već u osamnaestom veku postaje višenacionalno – prvo ga naseljavaju Nemci, Srbi i Rumuni, a u 19. veku Česi, Mađari… Danas, prema zvaničnim podacima, u Beloj Crkvi žive pripadnici 24 nacije. Interesantno je i da se broj stanovnika nije drastično menjao u poslednjih sto i više godina. Prema popisu od 22. januara 1919. grad je imao 9.642 stanovnika, a 2016. godine 16.471.

Belocrkvanska jezera

Velika atrakcija Bele Crkve su i njena jezera – Glavno, Vračevgajsko, Šaransko i Šljunkara, kao i niz manjih. Mahom su nastala iskopavanjem šljunka na potezu od Bele Crkve do sela Vračev Gaj. Kada su podzemne vode i ostaci Panonskog mora napunili iskopine, rođeno je sedam jezera,  koje meštani i turisti vole zbog zelenila, peščanih plaža i prozračno smaragdne vode.

Samo 800 metara od centra Bele Crkve nalazi se Glavno jezero, koje je najstarije i ujedno poznato po lepim i uređenim plažama duž svoje obale, opremljenim tuševima i ležaljkama. Tu je i šljunkovita plaža Jedriličarskog kluba, kao i dečija plaža i plivalište sa skakaonicom. U sezoni se organizuju i kursevi plivanja, ronjenja i jedrenja. Prema lokalnoj legendi u dubinama Glavnog jezera živi som po imenu Besi, koji godinama uspeva da umakne i najiskusnijim ribolovcima.

Nedaleko je i Vračevgajsko jezero, koje ima uređen kamp i bungalove, predivne plaže, kao i igrališta za decu sa ljuljaškama i toboganima. Šaransko jezero smatra se ribolovačkim rajem i tu dolaze gosti koji vole da uživaju u cvrkutanju ptica i tišini. Jezero Šljunkara je najveće i prepoznatljivo je po tome što ima ostrvo i divne uvale.

Stara Palanka

Da u Beloj Crkvi i njenoj okolini može vrlo da se uživa i u gastronomskim specijalitetima dokaz je Stara Palanka, naselje na obali Dunava sa dvanaest kuća i pet kafana. Tu dolaze svi koji vole specijalitete od sveže ribe, a priča se da je u sezoni takva navala gostiju da se bukvalno čeka u redu. Od đakonija obavezno treba da se poruči riblja čorba i mešano pohovano riblje meso od šarana i soma. U Staroj Palanci nalazi se i motel, koji ima baštu u senci kestena, javora i lipa, pa gosti mogu da probaju i izvrsna lokalna bela vina, prenoće po pristupačnoj ceni, i narednog dana nastave sa razgledanjem znamenitosti. S druge strane reke je i rimsko utvrđenje Ram, kao i tvrđava Marije Terezije, do kojih vozi skela.

Karneval cveća

Belocrkvani se s razlogom ponose svojim Karnevalom cveća, koji se organizuje svakog leta  u ovom gradu već više od 150 godina. Godine 1911. belocrkvansko Udruženje zanatlija osnovalo je i poseban komitet koji brine o Karnevalu cveća, na čijem čelu je trgovac Ferdinand Rudolf, a štampar Peter Kun publikuje i Karnevalske novine.

Tradicionalno, ceo grad učestvuje u pripremi i realizaciji Karnevala cveća: od svečanog otvaranja, preko umetničkih i galerijskih programa, sportskih nadmetanja, do fascinantne karnevalske povorke, koja je pravi festival cveća, lepote i radosti, maskenbala, biranja karnevalskog princa i princeze i vatrometa. Za vreme Karnevala cveća ceo grad se pretvara u cvetnu baštu, pa ovaj jedinstven praznik za oči i dušu zaista treba doživeti.