Otkucaji koji život znače

 

Aritmije mogu biti bezopasne. Međutim, srce nepravilnim radom ne obavlja svoju funkciju, što postepeno dovodi do oštećenja i slabosti srca. Ovakvo stanje šteti celom organizmu, pa čak može izazvati ozbiljne, potencijalno fatalne simptome.

 

autor: Dr Jelena Bidžić, ZZZZR Železnice Srbije

 

 

Aritmije se definišu kao nepravilan rad srca. Srce može kucati prebrzo, suviše sporo, nepravilno ili otkucaji mogu biti prerani. Javljaju se kada električni signali ne rade kako treba, te dolazi do poremećaja stvaranja ili sprovođenja impulsa.

 

Podela aritmija

Zdravi ljudi treba da imaju otkucaje srca između 60 i 100 otkucaja u minutu kada miruju. Što je osoba smirenija, to su otkucaji srca niži. Sportisti, na primer, u miru imaju otkucaje srca ispod 60/min.

Aritmije se dele na:

– Usporen rad srca, srčana frekvenca ispod 60/min – bradikardija

– Ubrzan rad srca, srčana frekvenca iznad 100/min – tahikardija.

– Nepravilan rad srca: flater (lepršanje), fibrilacija (treperenje).

– Rani otkucaji srca – ekstrasistole.

Prema poreklu mogu biti: pretkomorske (atrijalne) i komorske (ventrikularne)

 

Uzroci aritmija

Svaki prekid električnog impulsa koji uzrokuje kontrakciju srca može dovesti do aritmije. Brojni faktori mogu prouzrokovati nepravilno funkcionisanje srca, kao što su psihološki, lekovi ili bolest. Tu spadaju: infarkt srca, angina pektoris, zapaljenski procesi u srcu, srčana slabost, srčane mane, hipertireoza, hipotireoza, hipokalijemija, hiperkalijemija, dijabetes, hipertenzija, emocionalni stres, telesni napor, groznica, zloupotreba alkohola i narkotika, prekomerno konzumiranje kafe, dodataka ishrani i biljnih preparata, pušenje, infekcija, anemija, anksioznost.

 

Simptomi aritmija

Neki pacijenti nemaju simptome, ali lekar može otkriti aritmiju tokom fizikalnog pregleda ili EKG-om. Ako pacijent primeti simptome, to ne znači da postoji ozbiljan problem. Međutim, postoje i pacijenti kojima aritmija ugrožava život, a nemaju simptome. Zato je jako bitno da se aritmije na vreme dijagnostikuju i leče. Simptomi zavise od tipa aritmije.

Simptomi tahikardije: dispneja (otežano disanje), vrtoglavica, sinkopa (nesvestica), lupanje srca, bol u grudima, iznenadna slabost.

Simptomi bradikardije: angina (bol u grudima), problemi sa koncentracijom, zbunjenost, teškoće prilikom vežbanja, vrtoglavica, umor, kratak dah, sinkopa (nesvestica), znojenje.

Simptomi atrijalne fibrilacije: atrijalna fibrilacija je nepravilan ritam pretkomora koje nisu sinhronizovane sa komorama. Česta je i uglavnom pogađa starije pacijente. Umesto proizvodnje jedne jake kontrakcije, pretkomora fibriliše (drhti). U nekim slučajevima atrijum (pretkomora) može fibrilisati sa 350 otkucaja u minuti i u ekstremnim slučajevima do 600 otkucaja u minuti. Simptomi se često razvijaju brzo, mada ponekad pacijent ne mora da ima simptome. To su: angina (bol u grudima), dispneja (otežano disanje), vrtoglavica, palpitacije, slabost, sinkopa.

Simptomi flatera: dok se fibrilacija sastoji od mnogih slučajnih i različitih područja u pretkomori, atrijalni flater je obično iz jednog područja u pretkomori koji se ne sprovodi ispravno, niti je idealan za pumpanje krvi kroz srce. Atrijalno treperenje može biti ozbiljno stanje, a netretirano obično dovodi do fibrilacije. Pacijent sa atrijalnim flaterima obično ima 250-350 otkucaja u minuti. Pacijenti mogu biti bez simptoma, a može doći i do fatalnog ishoda. Imaju slabost, vrtoglavicu, gušenje ili otežano disanje, smetnje sa vidom, brzo zamaranje, lupanje i preskakanje srca, stezanje u grudima.

Supraventikularna tahikardija – STV: redovan, abnormalno ubrzan rad srca. Pacijent doživljava rafal ubrzanog otkucaja srca, koji može trajati od nekoliko sekundi do nekoliko sati. Tipično, pacijent sa SVT će imati otkucaje srca 160-200 otkucaja u minuti. Atrijalna fibrilacija i lepršanje su klasifikovani pod SVT.

Ventrikularna tahikardija: abnormalni električni impulsi koji počinju u komorama i uzrokuju abnormalno brze otkucaje srca. To se često dešava ako srce ima ožiljak od prethodnog infarkta srca. Obično, komora se kontrahuje više od 200 puta u minuti.

Ventrikularna fibrilacija: nepravilan srčani ritam koji se sastoji od vrlo brzih, nekoordinisanih kontrakcija ventrikula. Komore ne pumpaju krv ispravno, one jednostavno drhte. Ventrikularna fibrilacija je opasna po život i obično je povezana sa bolestima srca. Često je izaziva infarkt miokarda.

 

Dijagnoza i terapija aritmija

Dijagnoza aritmija se postavlja na osnovu anamneze, fizikalnog pregleda – auskultacijom srčanih tonova gde se može čuti nepravilan rad srca, EKG-a, Holter EKG-a (24-časovnog posmatranja EKG-a), ehokardiograma, testom opterećenja, elektrofiziološkog ispitivanja srca i koronarografije.

Terapija aritmija je potrebna ako su simptomi veoma teški ili je stanje pacijenta izloženo riziku od ozbiljne aritmije ili komplikacija. Veoma je bitna promena načina života i navika. Treba prestati konzumirati alkohol i narkotike, savetuje se prestanak pušenja i početi sa redovnom fizičkom aktivnošću, kao i higijensko-dijetetski režim ishrane, redovan odmor i smanjenje stresnih situacija.

Terapija bradikardije podrazumeva lečenje osnovnih uzroka bradikardije. Ako se ne pronađe osnovni problem, lekar može preporučiti implantaciju pejsmejkera. Pejsmejker je mali uređaj koji se nalazi ispod kože grudnog koša ili abdomena i pomaže u kontroli abnormalnih srčanih ritmova.

Postoji nekoliko različitih tretmana za aritmiju: vagalni manevri, lekovi: beta blokatori, antagonisti Ca kanala, antiaritmici, zatim kardioverzija, radiofrekventna ablacija, implatabilni kardioverter-defibrilator, operacija ventrikularnih aneurizmi. Uz terapiju atrijalne fibrilacije obavezna je primena antikoagulantnih lekova, adekvatna ishrana i redovno praćenje INR-a (INR je računska vrednost koja omogućava međusobno upoređivanje rezultata različitih laboratorija).

Chad Thomas Jersey